‘Het moederland is beter dan de hemel.’ Het is de tekst bij de laatste afslag bij de grensovergang in Kakarbhitta. Daarna rijdt het verkeer de brede brug op die de grensrivier tussen Nepal en India oversteekt. Dagelijks worden bij deze grensovergang 50 kinderen en jonge vrouwen de grens over gesmokkeld. Ze komen uit kwetsbare situaties. Met valse beloftes worden ze meegenomen de grens over. Veel van hen komen terecht in een situatie van uitbuiting en prostitutie.
In de schaduw van een paar bomen staat een vrouw naast een tuktuk. Ze praat met de chauffeur en de jonge reiziger, die op weg is naar India. De vrouw weet op welke signalen ze moet letten. Ooit werd ze zelf gered van mensensmokkelaars. Nu redt ze, samen met collega’s, dagelijks drie tot vier kinderen van een leven van uitbuiting en prostitutie. Wat drijft deze kinderen en jongeren in de handen van smokkelaars en criminelen?
Uitzichtloos
Voor het antwoord op die vraag moeten we verder kijken dan de mooie woorden bij de grens, die het land met een hemel vergelijken. Maar we moeten ook verder kijken dan de algemene cijfers. Op papier leven er in Nepal weinig mensen in armoede. In de praktijk is dit beeld grotendeels te danken aan de vele mannen die in het buitenland werken. Deze vaders proberen op afstand hun gezin te ondersteunen. Dat poetst het armoedecijfer op, maar verhult dat kinderen opgroeien zonder vader.
De afwezigheid van vaders, en soms ook moeders, maakt kinderen kwetsbaar.
Kinderen uit afgelegen bergdorpen zijn extra kwetsbaar. Hun ouders krijgen vaak een aanbod van iemand om hun kinderen mee te nemen naar de stad, zodat ze daar naar school kunnen. In werkelijkheid komen deze kinderen in een situatie van uitbuiting en misbruik terecht.
Kinderen die wel naar school gaan, kunnen desondanks vaak niet goed rekenen en lezen. Dat brengt uitdagingen mee als ze volwassen zijn, bijvoorbeeld bij het lezen van officiële documenten. Dat beperkt hun kansen. Het maakt deze kinderen ook kwetsbaar voor uitbuiting en misbruik, als kind of later als volwassene.
Online risico’s
Voor jongeren zijn er nauwelijks banen te vinden. Dat stimuleert jongeren om naar het buitenland te vertrekken. Alleen al in 2024 vertrokken bijna 1 miljoen Nepalezen voor werk naar het buitenland. Vaak komen ze terecht op bouwplaatsen in landen als Qatar, Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten. Daar verdienen ze een salaris, maar de huisvesting is vaak ondermaats. Compensatie voor ongelukken tijdens het werk, krijgen ze niet.
Ook de steeds betere internetverbinding speelt een rol. Voor jongeren uit kwetsbare situaties brengt het internet allerlei risico’s met zich mee. Ze kunnen online ongemerkt in contact komen met iemand die zich anders voordoet dan hij/zij is. Zo worden meisjes vaak verliefd op iemand die ze online ontmoetten. In werkelijkheid is er bij die persoon geen sprake van liefde, maar worden de meisjes in een situatie van uitbuiting en misbruik gelokt.
‘Sociaal werkers aan de grens kennen de verhalen van jongeren
die met valse beloftes en mooie woorden verleid werden’
De sociaal werkers aan de grens kennen de verhalen van jongeren die met valse beloftes en mooie woorden verleid werden. Ze hunkeren naar het beloofde nieuwe leven in India. Maar eenmaal aan de andere kant van de grens wordt al snel duidelijk dat het loze beloftes waren. Jongens worden vaak slachtoffer van orgaanhandel. Meisjes worden in India als seksslaaf verkocht.
Blijvende verandering
Het werk van de sociaal werkers aan de grens is belangrijk. Ieder kind dat gered wordt, is er één. Daarom werkt Woord en Daad samen met organisaties die bij grensovergangen jongeren en kinderen redden van een leven van uitbuiting en misbruik. Tegelijk is er meer nodig. Kinderen moeten naar school kunnen. De kwaliteit van het onderwijs moet beter. Jongeren moeten kansen krijgen op werk in Nepal. Iedereen moet zich bewust zijn van de gevaren van internet.
Samen met een groot aantal Nepalese organisaties werken we aan blijvende verandering. Via het sponsorprogramma kunnen kinderen uit de meest kwetsbare situaties naar school. Dankzij een samenwerking met onder andere de lerarenopleiding investeren we in de onderwijskwaliteit. We geven voorlichting over de duistere kanten van het internet. En de komende jaren ontwikkelen we een programma waarmee we jongeren ondersteunen naar een waardig inkomen in Nepal.
Wijzen op een Toekomst
Zo werken we aan maatschappelijke verandering, maar de grootste opgave is een geestelijke. In het overwegend hindoeïstische Nepal zijn christenen een kleine minderheid. Pas sinds 1950 werd het toegestaan om christen te zijn. Christenen hebben weinig ruimte om hun geloof te uiten. Ze moeten constant op hun hoede zijn. Openlijk evangeliseren is onmogelijk. Christelijk onderwijs is verboden. Daarom bieden we samen met kerken een naschools-programma aan op bijbelse principes.
Onze christelijke partnerorganisaties willen in daden, en waar mogelijk woorden, hun landgenoten wijzen op een Toekomst die beter is dan de valse beloften over een leven in India. En die ook veel beter is dan de mooie woorden aan de grens dat ‘het moederland beter is dan de hemel’.