Op een zonnige dag in april rijd ik door de groene polders van de Alblasserwaard. Tussen de bermen vol koolzaad en de weides met pasgeboren lammetjes kom ik aan bij Den Hartog BV in Groot-Ammers. Een familiebedrijf, opgericht in 1948 en geleid door de derde generatie. Ik spreek met een van de directeuren, Dik den Hartog, over ondernemen met oog voor mens, milieu en maatschappij.
Kunt u uzelf kort voorstellen?
Dik den Hartog, 57 jaar. Ik ben getrouwd met Jolanda en we hebben twee zoons en inmiddels ook al één kleinzoon. Ik ben al 34 jaar werkzaam binnen het familiebedrijf.
Wat is Den Hartog BV voor bedrijf?
We richten ons op brandstoffen, smeermiddelen en allerlei producten en oplossingen voor de energietransitie. We leveren benzine, diesel en biobrandstoffen aan tankstations, transportbedrijven en industriële klanten. Onze smeermiddelen vinden hun weg naar alles wat rolt, draait of beweegt.
U staat als derde generatie aan het roer van het familiebedrijf. Welke waarden zijn door de jaren heen vanzelfsprekend gebleven in de manier van werken?
Binnen het bedrijf zijn een aantal dingen altijd belangrijk geweest: afspraak is afspraak. We doen alleen duurzame investeringen. En als we iets kunnen doen om het milieu te beschermen, investeren we daarin.
Verantwoord ondernemen zit bij Den Hartog duidelijk in de genen. Welke weg hebben jullie daarin afgelegd?
Ja, nog voordat MVO (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, red.) een begrip werd, werkten we al vanuit deze principes. Toen het thema breder aandacht kreeg, konden we onze aanpak vrij eenvoudig verder professionaliseren. We sloten ons aan bij het initiatief Blauwzaam om samen met andere bedrijven in de regio stappen te maken. Je begint klein, maar zo ontstaat er beweging.
Het Klimaatakkoord van Parijs was voor ons een extra stimulans om te zoeken naar producten met een lagere CO²-uitstoot. We waren koploper in de Nederlandse markt met de introductie van HVO-brandstof uit afvalstromen en investeerden al vroeg in chemische recycling waarbij moeilijk recyclebare plastics worden omgezet in olie. Daarnaast zetten we in op elektrisch laden en energieopslag om klanten te helpen in de energietransitie. We willen in 2035 zo ver mogelijk weg zijn van fossiele brandstoffen. Op dit moment is veertig procent van onze activiteiten groen.
Lopen jullie in dit proces ook weleens tegen grenzen of dilemma’s aan?
Iedereen spreekt graag over investeren in duurzaamheid. De realiteit is echter dat de markt niet altijd voor deze duurzame producten wil betalen. Het juiste moment om te investeren is daarom cruciaal. Duurzame taal is snel gevonden, maar zijn we ook bereid ernaar te handelen? Of doen we dat pas als het verplicht wordt?
‘We hebben de aarde gekregen om haar te onderhouden.’
Wat drijft jullie in verantwoord ondernemen?
Allereerst willen we plezier hebben in wat we doen. Daarnaast willen we toegevoegde waarde leveren aan onze klanten door hen te helpen in de energietransitie. Tegelijk werken we aan de continuïteit van ons bedrijf: duurzaam geld verdienen en een fit bedrijf nalaten aan de volgende generatie. We zijn uiteindelijk een commercieel bedrijf. We zien en benutten kansen waarvan we denken dat ze wat opleveren. Maar daaronder ligt een principe dat ons drijft: we hebben de aarde niet gekregen om haar uit te putten of te vernietigen, maar om haar te onderhouden. Alles wat we kunnen doen om daar zorgvuldig mee om te gaan, moeten we doen.
Wat zou u mee willen geven aan andere ondernemers die (meer) aan de slag willen met MVO?
Begin klein, bij wat je kunt overzien. De toenemende wet- en regelgeving maakt het ondernemen steeds ingewikkelder, vooral voor kleinere en middelgrote bedrijven. Dat vind ik een zorgwekkende ontwikkeling. Toch is het voor iedere ondernemer essentieel om deze ontwikkelingen te blijven volgen en steeds de vraag te stellen: wat betekenen ze voor mijn bedrijf en hoe kan ik er mijn voordeel mee doen? Anders raak je achterop.
Uiteindelijk draait duurzaam ondernemen om verantwoordelijk omgaan met je mensen, het milieu en de omgeving waarin je opereert. En als daar een dieperliggend principe onder ligt — het besef dat je zelf vergeving ontvangt van God en vanuit dat besef de waarde van ieder mens erkent — vormt dat een hele mooie basis voor echt duurzaam ondernemen.
Duurzaamheidsverslag: Maatschappelijk betrokken koers houden
Ondernemen voor de toekomst. Die woorden geven Judith van den Bogaard en Janneke Witzier, MVO‑experts bij Woord en Daad, graag aan maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het is handen en voeten geven aan rentmeesterschap: in je eigen organisatie én wereldwijd.
Beiden zien het als een Bijbelse opdracht: recht doen aan de medemens en zorg dragen voor de schepping. Judith: “Uiteindelijk is het een uiting van liefde voor de Schepper, je medemens en de aarde waarop we geplaatst zijn.”
Tegelijk beseffen ze hoe veel er van ondernemers wordt gevraagd. “Als wij in Den Haag lobbyen voor goed MVO‑beleid,” zegt Judith, “dan sturen we niet aan op rapportages, maar op het gesprek in de keten.”
Die dialoog krijgt ook concreet vorm in het werk van Woord en Daad in het Zuiden, vertelt Janneke. Tijdens een workshop in Oeganda zag ze hoe partners aan de hand van een gesprekswaaier in gesprek gingen over de waarden achter ondernemen. “Het was heel mooi om het enthousiasme te zien en te luisteren naar hun persoonlijke waarden die hen inspireerden. Het laat ook zien hoe breed MVO is. Het gaat ook over hoe je met je mensen omgaat.”
Ook Woord en Daad zoekt en leert op dit gebied. Het duurzaamheidsverslag dat onlangs is gepubliceerd laat zien waar de organisatie staat. “Het verslag is geen eindpunt, maar een startpunt” zegt Janneke. “Het houdt ons scherp; wat doen we al en waar kunnen we nog groeien?”
Het advies van Judith voor iedereen die aan de slag wil met MVO: “Begin klein. En als je het vanuit je hart doet, is het ook vol te houden.”
